Nasıl Bulaşır?
Sıtmalı hastadan kan emen sivrisinekler sağlam kişileri ısırarak sıtma parazitlerini sağlam kişilere bulaştırırlar.

Belirtileri nelerdir?
—Üşütme, Titreme, Yüksek ateş ve Terleme
—Halsizlik, Ciltte Solukluk
Nasıl teşhis edilir?
—Parmaktan alınan birkaç damla kanın mikroskopla bakılması sonucu teşhis edilir.
Nasıl Tedavi Edilir?
—Hastalara ücretsiz olarak dağıtılan klorokin ve primakin adlı ilaçların 14 gün süreyle beraber kullanılması ile tam tedavi olur.
Nasıl Korunabiliriz?
—Sivrisinek çoğalmasına sebep olan bütün durgun su birikintilerini ortadan kaldırarak, ya da ilaçlatarak,
—Pencerelere tel taktırarak, Cibinlik kullanarak,
—Çevremizde sıtma belirtisi olan insanların en yakın sağlık kuruluşuna gitmesini sağlayarak,
—Tedavi için verilen ilaçları tam ve düzenli olarak kullanılmasını sağlayarak.
Not: Düzenli aralıklarla gelen ateş nöbetleri, kansızlık, hastalıkların iyileşmemesi durumlarında ve Hac dönüşü 15 gün içinde oluşabilecek ateşli durumlarda lütfen Dispanserimize şahsen başvurunuz.
 

SITMANIN ÖNEMİ

TARİHÇE

Sıtma hastalığı çok eski çağlardan beri bilinmektedir. Afrika’dan kaynaklanarak insan göçleri ile diğer kıtalara yayıldığına inanılmaktadır.
• Eski Asur, Çin, Hint dinlerinde ve hekimlikle ilgili yazıtlarda ateş nöbetlerinden söz edilmektedir.
• Hippocrates (İ.Ö. 460–370), yineleyen ateş ve dalak büyüklüğü ile giden hastalık tanımlamıştır.
• Celcus (İ.S.I yy.), pernisiyöz sıtmayı tanımlamıştır.
• İ.S. 1600, Cizvit papazı Juan Lopezi, Peru yerlilerinin kına-kına ağacı kabuklarını (KİNİN) tedavide kullandıklarını bildirdi.
• 1880’de ilk kez Laveran, insan kanında sıtma parazitini gördü
• 1900, Patrick Manson, sıtma bulaşında anofel türü sivrisineklerin etkinliğini gösterdi
• 1924’den sonra yapay sıtma ilaçları geliştirildi.

DÜNYA’DA ÖNEMİ

Sıtma, Dünyanın en önemli tropikal paraziter hastalığı haline gelmiştir ve tbc hariç diğer bulaşıcı hastalıklardan daha fazla insanın ölümüne yol açmaktadır.
Görülme sıklığı:
Geçen elli yılda sıtmanın etkilediği coğrafik alan önemli ölçüde daralmıştır, fakat kontrol daha güç olmakta ve beklenen yarar sağlanamamaktadır. Yol inşaatları, büyük tarımsal ve sulama projeleri... gibi nedenlerla hastalık riski artmaktadır. Hastalığın yayılmasının diğer nedenleri; global iklim değişiklikleri, sağlık servislerinin disintegrasyonu, askeri çatışmalar, göçmen hareketleridir. Parazite karşı multi-drug rezistansı keza durumu güçleştiren diğer bir olgudur..Artan uluslararası seyahat, gelişmiş ülkelerde importe vakaların sıkça görülmesine yol açmaktadır. Sıtma daha önceleri kontrol altına alındığı Ortaasya, Azerbaycan, Kore gibi ülkelerde yeniden önemli sağlık sorunu olmuştur.

Şimdiki genel durum:

• Dünya nüfusunun %40’ını barındıran (2,4 milyar) 90 ülkede halk sağlığı sorunudur.
• Yıllık görülme sıklığının 300–500 milyon olduğu tahmin edilmektedir.
• Sıtma vakalarının %90’ından fazlası sahra altı Afrika’dadır.
• Her yıl 1 milyondan fazla sıtmaya bağlı ölüm olduğu tahmin edilmektedir. Ölümlerin çoğu özellikle kırsal Afrika’daki çocuklardır.
• Hamileler, bağışık olmayan turistler, göçmenler, endemik bölgeye gidenler diğer risk gruplarıdır.
• Sıtma epidemisi, politik değişiklikler, ekonomik güçlükler ile de ilişkilidir ve çevresel sorunlar insanların ölümüne ve acı çekmesine en çok katkıda bulunan sorunlardır...
• Sıtma dünyada 101 ülkede endemik durumdadır: 45’i Afrika, 21 Amerika, 4 Avrupa, 14 Doğu Akdeniz, 8 Güneydoğu Asya, 9 Pasifik bölgelerinde olmak üzere.

Coğrafik dağılım:

P. falciparum ----- Tropik, subtropik bölgeler
P. malariae ------- Tropik, subtropik bölgeler
P. vivax ----------- Subtropik, tropik, ılıman bölgeler
P. ovale ----------- Tropik Afrika, Batı Pasifik

Günümüzde dünyanın önemli bir sağlık sorunu olan AIDS’in henüz bilinmeyen yönleri çoktur ve bu nedenle de çaresi bilinememektedir. Ancak tıp dünyası yakın bir gelecekte AIDS’nin çaresini bulma şansına sahiptir ve bulacaktır, sonunda insanlık asrın vebasından kurtulacaktır. OYSA SITMANIN BİLİNMEYEN TARAFI YOKTUR. Diğer bir anlatınla sıtma konusunda bilinecek fazla bir şey kalmamıştır. Bu açıdan bakıldığında, sıtmanın gerek günümüzde, gerekse gelecekte en az AIDS kadar önemli olduğunu söyleyebiliriz.

TÜRKİYE’DE ÖNEMİ
• Anadolu’nun geçmişinde sıtma salt salgın olmakla kalmamış, medeniyetleri çöktürecek ağırlıkta seyretmiştir.
• Kurtuluş savaşı ve onu izleyen yıllarda Türk ulusunun önemli zorluklarından biri de sıtma olmuştur.
• Cumhuriyet in ilk yıllarında öncelikle ele alınan sorunlardan biridir. Bakanlık bütçesinin %35’i sıtma kontrolüne ayrılmış ve büyük başarılar elde edilmiştir (yıllık vaka sayıları 2000’in altına düşmüştür).
• Sıtmanın kontrol altına alınmasını izleyen yıllarda, hükümetler ve bakanlık bünyesinde önem ve önceliğini kaybetmiş, buna ek olarak sağlık personelinin sıtmaya ilgisinin kaybolması gibi nedenlerle son yıllarda olgu sayısında önemli artışlar olmuştur. Yıllık sıtma vaka sayıları diğer bildirimi zorunlu hastalıkların toplamından fazla hale gelmiştir.
• Özetle, sıtma Türkiye’nin geçmişte olduğu gibi günümüzde de en önemli sağlık sorunlarından biridir.

GELECEKTE ÖNEMİ
Gerek dünyada gerekse Türkiye’de, önümüzdeki yüzyılın en önemli sağlık sorunlarından biri sıtma olacaktır. Çünkü
• Sıtma riski altında yaşayan nüfus artacaktır,
• Nüfus hareketleri artmaktadır,
• Sıtma ve sivrisinek kentleşmektedir,
• Sulu tarımın artması yapay jitleri oluşumunu arttırmaktadır,
• Global iklim değişikliği nedeniyle sıtma görülme riski yüksek bölgeler genişlemektedir.
• Böceklerle mücadele ilaçlarına rezistans nedeniyle sivrisinek mücadelesi güçleşmiştir,
• Sıtma ilaçlarına direnç nedeniyle parazit kontrol çalışmaları güçleşmiştir.

ÖNÜMÜZDEKİ YÜZYILIN EN ÖNEMLİ SAĞLIK SORUNLARINDAN BİRİSİ SITMA OLACAKTIR!