Bu hastaların bir kısmı uygun organ ve doku bulamadığı için
yaşamlarını kaybetmekte, bir kısmı ise tedavi olmak amacı ile yurt
dışına giderek organ ve doku nakli olmaya çalışmaktadır. Yurt dışı
tedavileri, ülkemize trilyonlarca liralık maliyet getirmektedir.
Yurt dışına tedaviye giden bazı hastalar ise uygun olmayan
koşullarda yapılan nakiller sonucu hayatlarını kaybetmektedirler.
Tedavisi sadece organ ve doku nakli ile mümkün olan hastalıklar, tüm
dünyanın olduğu gibi, ülkemizin de önemli sağlık sorunlarından
birisidir. Organ ve doku nakli bekleyen hastaların sayısı her geçen
gün artmaktadır. Kalp ve karaciğer nakli bekleyen hastalar, uygun
organ bulunamadığı için hayatlarını kaybetmektedirler.
Tedavisi mümkün olmayan hastalıklar nedeniyle görev yapamayacak
derecede hasar gören organların yerine, canlı veya ölüden alınan
yeni, sağlam organın konularak hastanın tedavi edilmesine organ
nakli denilir.
Bakanlığımız, 1.6.2000 tarihli ve 24066 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren “Organ ve Doku Nakli Hizmetleri
Yönetmeliği” ile, tedavisi doku veya organ nakli ile mümkün olan
hastaların hayatiyetini sürdürmek için nakilleri gerçekleştirecek
organ ve doku nakli merkezlerinin, organ ve doku kaynağı
merkezlerini ve doku tipleme laboratuarlarının açılması, çalışması
ve denetimi ile bunların bağlı olduğu kamu kurum ve kuruluşları ile
özel kuruluşların uymak zorunda oldukları usul ve esasları
düzenlemeyi, organ ve doku nakli hizmetlerinin yürütülmesinde
uyulması gereken esasları belirlemeyi amaçlamıştır.
Ülkemizde organ ve doku nakli hizmetleri bugüne kadar yapılan
çalışmalara rağmen halen istenilen düzeye ulaşmamıştır. Benzer
ülkeler ile mukayese edildiğinde, ülkemizde 3-5 kat daha az nakil
gerçekleşmektedir. Organ ve doku naklinin gerçekleşebilmesi, ancak
organ ve doku bağışı ile mümkün olmaktadır. Bu sebeple toplumda,
organ nakli bilincinin oluşturulması gerekmektedir. Bu bilincin
oluşturulmasında, başta Bakanlığımız olmak üzere bütün eğitim
kurumlarına, basına ve sivil toplum kuruluşlarına önemli görevler
düşmektedir. Bu amaçla, 01.11.2000 tarihinden itibaren “Organ Bağışı
Kampanyası” başlatılmıştır. Bu kampanyanın başarıya ulaşabilmesi
için öncelikle bütün sağlık personelinin organ ve doku nakli
konusunda bilgilendirilmeleri gerekmektedir. Bu yüzden de, tüm
hastanelerimizde organ ve doku nakli hizmetlerindeki yasal durum,
nakil endikasyonları, organ ve doku bağışının Diyanet İşleri
Başkanlığı tarafından hayırlı bir hizmet olduğunu belirten konularda
toplantı ve konferanslar düzenlenmektedir. Organ bağışının dini
yönden sakıncası yoktur. Büyük dinlerin çoğu organ bağışını
onaylamakta ve desteklemektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı Din
İşleri Yüksek Kurulu,
3.3.1980 tarih ve 396/13 sayılı kararı
ile organ naklinin caiz
olduğunu açıklamıştır. Bu kararda;
-
Zaruret halinin bulunması, yani hastanın hayatını veya
hayati bir organını kurtarmak için bundan başka çarenin
olmadığının mesleki ehliyet edilmesi,
-
Hastalığın bu yolla tedavi edileceğine ilişkin doktor
kararının olması,
-
Doku ve organı alınacak kişinin bu işlemin yapılmış olduğu
sırada ölmüş olması,
-
Organ veya dokusu alınacak kişinin sağlığında buna izin
vermiş olması veya hayatta iken aksine bir beyanı olmamak
şartıyla yakınlarının rızasının sağlanması,
-
Alınacak organ veya doku karşılığında hiçbir şekilde ücret
alınmaması,
-
Tedavisi yapılacak hastanın da kendisine yapılacak olan bu
nakle razı olması gerektiği belirtilmektedir.
Ülkemizde organ ve doku nakli hizmetlerinin geliştirilmesinde en
önemli husus, organ ve doku bağışının teminidir. Organ ve doku
bağışını artırmak için, kamuoyunda bu konudaki bilgi eksikliğinin
giderilmesi, organ bağış bilincinin geliştirilmesi ve halkın organ
ve doku bağışı konusunda teşvik edilmesi gerekmektedir. Ülkemizde
03-09 Kasım tarihleri arası “Organ Ve Doku Nakli Haftası
“olarak belirlenmiştir. Bunda amaç, tüm sağlık, eğitim , diğer
ilgili kurumlar, yerel basın ve gönüllü kuruluşların işbirliği ile
sağlık personeli ve halka yönelik organ ve doku bağış kampanyaları,
eğitim programları , panel , seminer, konferans, vb. düzenlenerek
halkın ve sağlık personelinin organ bağışı ve organ nakli konusunda
bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesidir.
Bu amaçla; tüm sağlık çalışanlarımıza hizmet içi eğitimler
düzenlenmiş olup ilçemizin görülebilecek yerlerine afişler asılarak
belediye hoparlöründen anonslar yapılarak konu hakkında halka
ulaşmaya çalışılmış olup merkez sağlık ocağımızda Organ Bağış Bürosu
oluşturulmuştur.